Г.Шүрэнчулуун: Нүүдэлчин ахуйгаа дэлхий даяар сурталчилсан гайхамшигт дурсамж юм
А.Тэлмэн 2014 оны 9-р сарын 23 -нд
Дэлхийн дээд амжилтанд бүртгүүлсний нэг жилийн ой, уяачдын өдөрлөгийн үеэр Говьсүмбэр аймгийн МСУХ-ны тэргүүн Г.Шүрэнчулуунтай ярилцсанаа хүргэж байна.
-Морьтон монголчууд нэг дор дэлхийн дээд амжилтанд хоёр төрлөөр бичигдэн морин спортын түүхэнд мөнхөрсөн. Тэрхүү үйл явдлын нэг жилийг ойн арга хэмжээний талаар ямар бодолтой байгаа вэ?
-Энэ бол монгол түмний, малчин ардын сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн гайхамшигт дурсамж юм. Монголчууд нэгэн зэрэг дэлхийн хоёр дээд амжилтыг тогтоож, нүүдэлчин ахуйгаа дэлхий даяар сурталчилан эвлэлдэн нэгдсэн цагтаа юуг ч бүтээж чаддагийг харуулсан түүхэн үйл явдал юм. Энэхүү амжилтыг дахин тогтоох боломжгүй ч байж мэднэ шүү дээ. Тиймээс энэ түүхэн үйл явдлын гэрч болж, нутгийнхаа уяачдыг уриалан оролцсон явдлаа түүхэнд үлдэх завшаан хэмээн ойлгож байгаа.
-Өнгөрсөн жилийн арга хэмжээнд Говьсүмбэр аймгийн МСУХ ямар бүрэлдэхүүнтэй оролцож байсан бэ?
-Манай аймгаас 100 гаруй морьтон жагсаж, 60 гаруй морь уралдан дөрвөн үеийн уяач Цэлхээгийн Бямбасүрэнгийн хүрэн азарга айрагдан монголчуудын тэр тусмаа Говьсүмбэрчүүдийн магнайг тэнийлгэж, омогшлыг төрүүлсэн. Дээрээс нь манай Говьсүмбэр аймгийн уяачдын морьд бүгд 100 дотор орж, 4000 гаруй хүлгийн өмнө давхисан гэдэг нь бас их өндөр амжилт гэж үзэж байгаа. Ер нь тэрхүү түүхэн үйл явдалд Говьсүмбэрийн уяачид амжилттай сайн оролцсон. Харин өнөөдөр нэг жилийн ойн арга хэмжээнд Говьсүмбэр аймгийн МСУХ-ны тэргүүлэгчид, баруун Чойрын хийдийн Да лам Мөнхбат болон “Боржигон” чуулгын хөгжимчид, дуучид хүрэлцэн ирсэн. Да лам Мөнхбат маань "Сүмбэр хурд" гал уяаны гишүүн, аймгийнхаа МСУХ-ны тэргүүлэгчээр ажилладаг. Саарал морь нь аймаг, бүсийнхээ наадамд их хурдалж байгаа.
-Боржигон уртын дуу өөрийн гэсэн өнгө аястай хэмээдэг. Түүнийг уяачдадаа мэдрүүлсэн юмаа даа?
-Тийм шүү. Боржигон уртын дуу бол маш их урт шад шүлэгтэйгээрээ ялгардаг. Найр наадамд их дуулагддаг дуу л даа. Сүүлийн үед харин төгс мэддэг хүн хүмүүс ховордоод байгаа юм. Боржигон морин хуур гэхэд арьсан наартай, урт иштэй, том морин толгойтой дуугаралт, ая дан зэрэг нь энгийн хуурнаас өөр. Манай Говьсүмбэр аймгийн “Боржигон” чуулга бол Боржигон уртын дуу, морин хуурынхаа дахин давтагдашгүй өвөрмөц онцлогийг түгээж, өв соёлоо хадгалж явдаг хамт олон юм. Тэр утгаар нь өнөөдрийн арга хэмжээнд урьж оролцуулан Монголын уяачдад бэлэг барилаа.
-Морин жилийн уралдаанууд отголж байна. 2014 онд Говьсүмбэрийн уяачид ямар амжилт гаргав?
-Улс бүсийн наадмаас хараахан айраг авсангүй. Харин манай аймгийн наадамд ирж уралдаад дараа нь өөр аймаг, цаашлаад бүсийн уралдаанд амжилт гаргасан морьд цөөнгүй байлаа.
-Ярилцсанд баярлалаа. Цаашдын ажилд тань амжилт хүсье.
А.Тэлмэн
-Морьтон монголчууд нэг дор дэлхийн дээд амжилтанд хоёр төрлөөр бичигдэн морин спортын түүхэнд мөнхөрсөн. Тэрхүү үйл явдлын нэг жилийг ойн арга хэмжээний талаар ямар бодолтой байгаа вэ?
-Энэ бол монгол түмний, малчин ардын сэтгэлд хамгийн тод үлдсэн гайхамшигт дурсамж юм. Монголчууд нэгэн зэрэг дэлхийн хоёр дээд амжилтыг тогтоож, нүүдэлчин ахуйгаа дэлхий даяар сурталчилан эвлэлдэн нэгдсэн цагтаа юуг ч бүтээж чаддагийг харуулсан түүхэн үйл явдал юм. Энэхүү амжилтыг дахин тогтоох боломжгүй ч байж мэднэ шүү дээ. Тиймээс энэ түүхэн үйл явдлын гэрч болж, нутгийнхаа уяачдыг уриалан оролцсон явдлаа түүхэнд үлдэх завшаан хэмээн ойлгож байгаа.
-Өнгөрсөн жилийн арга хэмжээнд Говьсүмбэр аймгийн МСУХ ямар бүрэлдэхүүнтэй оролцож байсан бэ?
-Манай аймгаас 100 гаруй морьтон жагсаж, 60 гаруй морь уралдан дөрвөн үеийн уяач Цэлхээгийн Бямбасүрэнгийн хүрэн азарга айрагдан монголчуудын тэр тусмаа Говьсүмбэрчүүдийн магнайг тэнийлгэж, омогшлыг төрүүлсэн. Дээрээс нь манай Говьсүмбэр аймгийн уяачдын морьд бүгд 100 дотор орж, 4000 гаруй хүлгийн өмнө давхисан гэдэг нь бас их өндөр амжилт гэж үзэж байгаа. Ер нь тэрхүү түүхэн үйл явдалд Говьсүмбэрийн уяачид амжилттай сайн оролцсон. Харин өнөөдөр нэг жилийн ойн арга хэмжээнд Говьсүмбэр аймгийн МСУХ-ны тэргүүлэгчид, баруун Чойрын хийдийн Да лам Мөнхбат болон “Боржигон” чуулгын хөгжимчид, дуучид хүрэлцэн ирсэн. Да лам Мөнхбат маань "Сүмбэр хурд" гал уяаны гишүүн, аймгийнхаа МСУХ-ны тэргүүлэгчээр ажилладаг. Саарал морь нь аймаг, бүсийнхээ наадамд их хурдалж байгаа.
-Боржигон уртын дуу өөрийн гэсэн өнгө аястай хэмээдэг. Түүнийг уяачдадаа мэдрүүлсэн юмаа даа?
-Тийм шүү. Боржигон уртын дуу бол маш их урт шад шүлэгтэйгээрээ ялгардаг. Найр наадамд их дуулагддаг дуу л даа. Сүүлийн үед харин төгс мэддэг хүн хүмүүс ховордоод байгаа юм. Боржигон морин хуур гэхэд арьсан наартай, урт иштэй, том морин толгойтой дуугаралт, ая дан зэрэг нь энгийн хуурнаас өөр. Манай Говьсүмбэр аймгийн “Боржигон” чуулга бол Боржигон уртын дуу, морин хуурынхаа дахин давтагдашгүй өвөрмөц онцлогийг түгээж, өв соёлоо хадгалж явдаг хамт олон юм. Тэр утгаар нь өнөөдрийн арга хэмжээнд урьж оролцуулан Монголын уяачдад бэлэг барилаа.
-Морин жилийн уралдаанууд отголж байна. 2014 онд Говьсүмбэрийн уяачид ямар амжилт гаргав?
-Улс бүсийн наадмаас хараахан айраг авсангүй. Харин манай аймгийн наадамд ирж уралдаад дараа нь өөр аймаг, цаашлаад бүсийн уралдаанд амжилт гаргасан морьд цөөнгүй байлаа.
-Ярилцсанд баярлалаа. Цаашдын ажилд тань амжилт хүсье.
А.Тэлмэн
0 Сэтгэгдэл
ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.
-
19 цагийн өмнө Н.Ариунбилэгийн хээр даага түрүүллээ -
21 цагийн өмнө АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан соёолонг… -
23 цагийн өмнө Ч.Батжаргалын хонгор халзан түрүүллээ -
Өчигдөр, 11:08 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан их насны… -
Өчигдөр, 10:16 минут 231 соёолон бүртгүүлжээ -
Өчигдөр, 20:01 минут Жигүүр халтар Даян түмэн эх боллоо -
Өчигдөр, 14:16 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан азаргану… -
Өчигдөр, 13:58 минут 260 их насны морь бүртгүүлжээ -
Өчигдөр, 12:29 минут АХ-ын 105 жилийн ойд Н.Хүрлээгийн шарга азарга түр… -
Бямба, 09:43 минут 141 хурдан азарга бүртгүүлжээ -
Баасан, 21:05 минут АХ-ын 105 жилийн ойн сонгомол ангиллын хурдан морь… -
Баасан, 19:50 минут Сонгомол дунд ангиллын уралдаанд 113 хурдан хүлэг …
-
Баасан, 19:38 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан ш… -
Баасан, 17:15 минут Аймгийн Алдарт уяач Э.Ариунболдын халзан шүдлэн тү… -
Баасан, 14:33 минут АХ-ын 105 жилийн ойд 223 хурдан шүдлэн бүртгүүлжээ -
Баасан, 14:22 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан х… -
Баасан, 12:41 минут Х.Улам-Өрнөхийн хурдан хээр хязаалан түрүүллээ -
Баасан, 11:28 минут Гарааны зурхай руу 180 хязаалан хөдөллөө
-
Баасан, 11:15 минут Хүйн долоон худагийн эргэн тойронд -
Баасан, 10:20 минут МУ-ын Манлай уяач Б.Сүхбаатар: Хэмжилтэнд сэтгэл х… -
Баасан, 08:56 минут АХ-ын 105 жилийн ойд 242 хязаалан бүртгүүлжээ -
2026 оны 2-р сарын 11 -нд Айл хэсье, адуу харъя-Г.Хадбаатар -
2026 оны 2-р сарын 08 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ ИХ НАСНЫ МО… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ АЗАРГА -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Хурдан адуу үржүүл… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ УРАЛДААНЧ Х… -
2026 оны 2-р сарын 04 -нд 2025 ОНЫ МОНГОЛ УЛСЫН ӨНДӨР ЧАНСААТАЙ УЯАЧИД -
2026 оны 1-р сарын 04 -нд Мөлүү хээр -
2026 оны 1-р сарын 02 -нд "Их хурд-10" уралдааны сонгомол дээд насны ангилал… -
2025 оны 12-р сарын 25 -нд "Солиоруулдаг" Соёмбо -
2025 оны 12-р сарын 18 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач О.… -
2025 оны 12-р сарын 18 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 12-р сарын 07 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 12-р сарын 03 -нд Эндүүрэгдээд эзнээ олжээ -
2025 оны 12-р сарын 01 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 30 -нд Ярилцах болзол хангагдав -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Шөвгөр зээрдээ дурсах уу? -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: МУ-ын Алдарт уяач … -
2025 оны 11-р сарын 26 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 23 -нд Янзага зээрд -
2025 оны 11-р сарын 19 -нд Архангай аймгийн 100 жилийн ой, хангайн бүсийн ура… -
2025 оны 11-р сарын 19 -нд Элдэв-Очирын Ариунболд хэмээх идэрхэн уяачийн туха… -
2025 оны 11-р сарын 12 -нд Бар жилийн унаганууд бүгд айрагдав -
2025 оны 11-р сарын 12 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач Т.… -
2025 оны 11-р сарын 11 -нд Эр улсын нөхөрлөл Их хурдын айраг хүртээсэн нь -
2025 оны 11-р сарын 02 -нд Цадиггүй Цагаанаа -
2025 оны 10-р сарын 31 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: МУ-ын Алдарт уяач … -
2025 оны 10-р сарын 31 -нд Мөрөөдөл биелүүлэх Мөнгөн -
2025 оны 10-р сарын 01 -нд Эрдэмт уяачид, эрэмгий хүлгүүд: Тод манлай уяач Г.… -
2025 оны 10-р сарын 01 -нд Уралдаанч Б.Мөнхбилэг: Манай найзууд дунд надаас ө…
-
Өчигдөр, 14:16 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан азаргану… -
Баасан, 14:22 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан х… -
Баасан, 08:56 минут АХ-ын 105 жилийн ойд 242 хязаалан бүртгүүлжээ -
Баасан, 11:15 минут Хүйн долоон худагийн эргэн тойронд -
Баасан, 11:28 минут Гарааны зурхай руу 180 хязаалан хөдөллөө
-
Өчигдөр, 12:29 минут АХ-ын 105 жилийн ойд Н.Хүрлээгийн шарга азарга түр… -
Баасан, 12:41 минут Х.Улам-Өрнөхийн хурдан хээр хязаалан түрүүллээ -
Бямба, 09:43 минут 141 хурдан азарга бүртгүүлжээ -
23 цагийн өмнө Ч.Батжаргалын хонгор халзан түрүүллээ -
Өчигдөр, 20:01 минут Жигүүр халтар Даян түмэн эх боллоо -
Баасан, 17:15 минут Аймгийн Алдарт уяач Э.Ариунболдын халзан шүдлэн тү… -
Баасан, 10:20 минут МУ-ын Манлай уяач Б.Сүхбаатар: Хэмжилтэнд сэтгэл х… -
Баасан, 19:38 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан хурдан ш… -
Баасан, 14:33 минут АХ-ын 105 жилийн ойд 223 хурдан шүдлэн бүртгүүлжээ -
Өчигдөр, 11:08 минут АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан их насны… -
Баасан, 19:50 минут Сонгомол дунд ангиллын уралдаанд 113 хурдан хүлэг …
-
Өчигдөр, 13:58 минут 260 их насны морь бүртгүүлжээ -
21 цагийн өмнө АХ-ын 105 жилийн ойд эхний 10-т хурдалсан соёолонг… -
Өчигдөр, 10:16 минут 231 соёолон бүртгүүлжээ -
Баасан, 21:05 минут АХ-ын 105 жилийн ойн сонгомол ангиллын хурдан морь… -
19 цагийн өмнө Н.Ариунбилэгийн хээр даага түрүүллээ

Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна