Орон орны морин тойруулга-Герман /№3/

Германд хурдан морины 49, хатирч морьдын 43 ипподром байх бөгөөд хамгийн эртнийх нь Бад Доберанд байдаг аж. Энэхүү морин тойруулгад 1882 оноос эхлэн жил бүрийн долоодугаар сард хурдан морины уралдаан зохион байгуулагдах болсон агаад орон нутгийн шинж чанартай, олны дунд дунд төдийлөн нэрд гараагүй аж. Харин Германы морин тойруулгуудаас хамгийн өндөр зэрэглэлийнх нь Көлн хотынх. Зөвхөн Германд төдийгүй Европын нэгдүгээр зэрэглэлийн уралдаан болдог энэхүү тойруулгат 1858 оноос эхлэн Бадены Их шагналын төлөөх уралдаан явагддаг болсон байна. Энэ нь “Их долоо хоног” нэртэй цуврал уралдааны хүрээнд явагддаг бөгөөд 160 мянган хүн ирж сонирхдог хэмээдэг.
Хамбург дэх 140 гаруй жилийн түүхтэй морин тойруулгад болдог уламжлалт уралдаанууд мөн л олныг хамардаг. Тиймдээ ч нэг ээлжиндээ 50 мянган хүн хүлээн авах хүчин чадалтай аж. Германы морин тойруулгууд дундаас Пруссын хаан I Вильгельмийн тушаалаар 1868 онд байгуулагдсан Хоппенгартен хамгийн хүнд замыг туулсан гэж болно. Пруссын хаан нь яваандаа Германы тархай бутархай олон жижиг вант улсуудыг нэгтгэж нэгдсэн Германыг байгуулсан анхны эзэн хаан юм. Иймд түүний тушаалаар байгуулагдсан морин тойруулга хамгийн алдартай, тэнд явагддаг уралдаан хамгийн нэр хүндтэй, бай шагнал нь ч хамгийн өндөр байсан нь ойлгомжтой. Гэвч дэлхийн хоёрдугаар дайн дууссаны дараагаар энэ морин тойруулга нь зүүн Германы талд үлджээ. Харин социалист Германд цэвэр цусны хурдан морины уралдааныг хөгжүүлэхэд тийм ч сайн анхаардаггүй байсан гэж болно. Бүх юм улсын хөрөнгө тул улсын удирдлага энэ салбарт хэр анхаарч байгаагаас л бүх зүйл хамаардаг, хувь хүний зүтгэл ач холбогдол багатай байсан гэж болно. Горбачевын өөрчлөн байгуулалтын нөлөөгөөр хоёр Герман нэгдсэн ч байдал онц өөрчлөгдөөгүй. Харин 2008 онд Германы саятан Герхард Шеннинг тухайн үеийн 3 сая еврогоор Хоппенгатенийг худалдан авч мартагдсан нэр алдрыг нь сэргээхэд маш их хөрөнгө оруулалт хийсэн. Морин тойруулгын байр, зам, дэд бүтэц гээд бүгдийг орчин үеийн шаардлагад нийцүүлэн засч янзлаад дээр нь морин спортод залуучуудын анхаарлыг татах зорилготой реклам сурталчилгаа, пиар арга хэмжээ явуулснаар энд өндөр зэрэглэлийн тэмцээн зохиогддог болсон.
Б.Бадрал