Уяач Б.Нямжав: Унаган адуугаараа улсын наадмаас айраг хүртлээ

АХ-ын 98 жилийн ойд хээр үрээгээ айрагдуулсан Төв аймгийн Баян сумын уугуул Б.Нямжавын сэтгэгдлийг хүргэе.

-Баяр хүргэе ээ. АХ-ын 98 жилийн ойн баяр наадмын эхний өдөр хоёр ч айраг хүртчихлээ. Одтой эхлүүлж байна даа?

-Баярлалаа. Нийт монгол түмэндээ баяр наадмын мэндийг дэвшүүлье. Сэтгүүлч та бүхнийг манай гал уяагаар хүрэлцэн ирсэнд талархаж байна. “Хүй мандал” галын маань хувьд энэ удаагийн наадам сайхан эхэлж байна. Бид хязааланд нэг, шүдлэнд гурван айраг хүртлээ.

-“Хүй мандал” галаар анх удаа ирж байна. Танайхан энэ удаад зургаан насанд хичнээн морь уяцгаасан бэ?

-Өнөөдөр энэ галд Түмэндэлгэрийн Ихбаяр уяачийг түшиглэсэн гурван үеийн төлөөлөл бүхий албаны ёсны 12 хүн байна. Харин морьдын тухайд хавар 200-гаад морьтой уяа эхэлсэн. Эндээс улсын наадамд 95 адуу мордохоор ирсэн байна. Манайхан чинь олуулаа. Тэр утгаараа олон уяачийн сайн хүлгүүд цугласан гэж болно. Уяачийн маань хувьд ч туршлагатай. Бөхөөр бол бүх юм жигдэрчихсэн хүн шүү дээ.

-Таны хувьд морь уяад хэдэн жил болж байгаа билээ. Төрийн наадмын амжилт өнгөрсөн жилээс эхлээд байна уу?

-Өвөө маань уяач байсан хүн. Монгол төрийн наадамд хоёр их насны морь дараагаар нь оруулж явсан байдаг. Би чинь нагац эмээгийнхээ ганц хайртай хүү нь. Учир нь эмээ намайг өвгөний сүнс гэж их хайрлана аа. Өөрөө ч тэрэндээ бат итгэчихсэн байсан шиг байгаа юм. Тэгэхээр магадгүй өвөг дээдэс маань тэнгэрээс хардаг ч юм бил үү. Тиймдээ цусаа дагадаг юм уу, багаасаа л адуунд хорхойтой нэгэн байсан. Би чинь дуртайдаа 10-аад жил жинхэнэ овооны наадмаа хийнэ гэдэг шиг л явлаа. Тэгж байгаад өнгөрсөн жилээс Ихбаярынхаа “Хүй мандал” галын албан ёсны гишүүн болж, морь мал маань их сайхан давхиж байна. Үүнд их баяртай байгаа. Нөгөө ганзага дөрөө нийлнэ гэдэг энэ юм болов уу.

-Түүнээс өмнө бие даан уяад явсан хэрэг үү?

-Янз янзын хүнээр л морио уяулах гэж үзсэн. Өөрөө ажилтай болохоор жилийн дөрвөн улиралд адуу малаа гээд явж чаддаггүй юм.

-Наадмыг том жижиг гэж ялгадаггүй тухай уяачид ярьдаг. Морь уяад анхны айраг түрүүгээ хаанаас авч байв?

-Хамгийн анхны айраг түрүү гэвэл хүүхэд байх үеэ л ярих болох нь дээ. Би чинь хотод төрж өссөн хүүхэд. Гэхдээ нэгдүгээр ангид орсон хойноо морь унасан санагдана. Тухайн үедээ ээжийнхээ том ах Рэгжийбуу гэж хөгшний морийг унадаг байлаа. Сум орондоо хоёулаа хөөрхөн наадчихна аа. Улмаар хасагдаад ирэхийн үедээ тусалдаг болсон. Үүний дараа өөрөө уяж эхэлсэн байна. Тэгээд сүүлдээ өөрөө морь руу орсон л доо.

-Өнгөрсөн жил Нямжав уяач улс, бүсээс таван айраг, түрүү хүртсэн. Энэ бол бэлтгэл сайных биз ээ. Ингэхэд таны хурдлаад байгаа хээр зүсмийн адуунууд ямар удам угшилтай адуунууд вэ?

-Мэдээж бэлтгэл хийсэн. Гэхдээ сайн уяачгүй бол яах билээ. Сайн адуун дээр сайн уяач, дээр нь миний сэтгэл зүтгэлийн үр шим юм болов уу. Энэ удаад өөрийн унаган адуугаар улсын наадмаас айраг хүртсэндээ баяртай байгаа. Дорнодоос авч байсан хонгор азарганы маань төл шүдлэнд айрагдлаа шүү дээ.

-Алдартын болзол хангахад ойрхон байна даа?

-Тэгж болно оо. Гэхдээ би цолны болзол бодсон ч юм алга л даа.

-Бидний урилгыг хүлээн авч ярилцсанд баярлалаа. Дараагийн уралдаануудад нь амжилт хүсье.

-Баярлалаа. Танай хамт олонд ч гэсэн ажлын амжилт хүсье.

Б.Хастөр